Lezingen Gemma Frisius

Op zaterdagmiddag 28 oktober a.s. om 14.00 uur heeft de Weer- en Sterrenkundevereniging “Gemma Frisius” weer haar maandelijkse bijeenkomst, nu echter in het Streekmuseum/Volkssterrenwacht, Menno van Coehoornweg 9 te Burgum. Dit boeiende middagprogramma kan iedereen bijwonen. Voor leden is de toegang gratis, voor belangstellenden is de entree € 6,-. U bent van harte welkom!


In het voorprogramma geeft Jurjen Boersma een lezing met als titel:

 

“Mariners naar Mars”

 

Tegenwoordig zijn we gewend (verwend?) aan de mooiste foto’s van de planeet Mars zowel vanuit een baan eromheen als vanaf het Marsoppervlak. Vooral de foto’s van de MRO (Mars Reconnaissance Orbiter) die sinds 2006 in een baan om deze planeet draait maakt indrukwekkende opnames met een resolutie van één meter! Maar ook de Europese Mars Express maakt sinds 2003 de mooiste kleurenopnames. Maar hoe is het allemaal begonnen? De ouderen onder ons weten het zich misschien nog wel te herinneren: in 1965 passeerde de Mariner 4 voor het eerst in de ruimtevaartgeschiedenis deze planeet en maakte de eerste nogal wazige foto’s. Maar daar bleef het niet bij want in 1969 passeerden de Mariners 6 en 7 de planeet en maakten al foto’s met een hogere resolutie. Wil je echter langdurig onderzoek doen van een planeet dan moet je een sonde hebben in een baan om die planeet en dit geschiedde met de Mariner 9 in 1971. Dat deze satellieten hun stempel hebben gedrukt op het onderzoek van Mars blijkt wel uit het feit dat de beroemde  Vallis Marineris (Mariner-vallei) naar de Mariner 9 is genoemd.

 

Jurjen Boersma is al jaren secretaris van onze vereniging Gemma Frisius en geïnteresseerd in alles wat met ruimtevaart te maken heeft.


De hoofdlezing, aanvang omstreeks 15.00 uur, verzorgd door Henk Nieuwenhuis, heeft als titel:

 

“Gemma Frisius, een Friese geleerde”

 

Gemma Frisius werd geboren in Dokkum en leefde van 1508 tot 1555. Op jonge leeftijd bleek al dat hij zeer begaafd was. Hij studeerde geneeskunde en wiskunde aan de universiteit van Leuven en werd daar in 1541 hoogleraar. Frisius gaf les aan o.a. Mercator en Karel de V en publiceerde belangrijke werken over astronomie en geografie. Ook maakte hij zelf meetinstrumenten en verbeterde bestaande instrumenten. Hij deed veel waarnemingen aan planeten en sterren en beschreef door hemzelf gedane observaties van zons-en maansverduisteringen. De oudste in Nederland bekende Aard- en Hemelglobe zijn van zijn hand. Ook was hij de bedenker van de methode om op zee de geografische lengte te meten. Een universeel geleerde dus, de grootste die Friesland heeft voortgebracht. In de lezing zullen meerdere zaken met betrekking tot hem aan de orde komen en natuurlijk wordt een en ander geïllustreerd met beeldmateriaal.

 

Henk Nieuwenhuis was conservator van het Eise Eisinga Planetarium, er is een planetoïde naar hem genoemd en hij is al jarenlang een enthousiast lid van onze vereniging Gemma Frisius.

 

Voor meer informatie: www.sterrenkunde.nl/knvws-friesland of wavanderheide@hotmail.com

 

Wicher van der Heide (voorzitter Gemma Frisius)

Galgeheech 7b, 9105 KJ Rinsumageast

tel. 06-40281610 of 0511-421268